Szanowny Panie Wójcie, Drogi Panie Prezesie, Szanowni Państwo!

     Bardzo dziękuję za zaproszenie na dzisiejszą uroczystość. Jestem prawdziwie zaszczycony, że mogę dziś świętować z Państwem jubileusz 40 lat pracy Towarzystwa Przyjaciół Kamienia. Dzieje się tak z kilku powodów. Po pierwsze, od mojego urodzenia jestem w jakiś sposób związany z Kamieniem, ta wspaniała miejscowość ciągle była i jest obecna w moim życiu - obecna fizycznie i mentalnie. Fizycznie, bo moja rodzinna miejscowość Górno ma najbliższego sąsiada, jakim jest Kamień; siłą faktu kontakty były i nadal są bardzo ożywione, ciągle tam jeździmy załatwiać różne sprawy, uczestniczymy w różnych uroczystościach, zwłaszcza w odpustach czerwcowych, mamy tam swoich krewnych. Mentalnie, bo Kamień był nie tylko dla mojej rodziny wzorem wioski gospodarnej, czystej, dobrze zorganizowanej, wioski bogatej, zaradnej, ale przez lata dla całej społeczności Górna był i nadal jest obiektem podziwu. I tak zostało do dnia dzisiejszego. Po wtóre, do mojej autentycznej sympatii do Kamienia i miłości tej ziemi przyczyniły się względy rodzinne, moja „domowa” babcia ze strony mamy, Katarzyna Kumięga pochodziła z tej miejscowości, z części Kamienia zwanego Prusiną. Wychowała nas surowo w szacunku do Boga, ludzi i pracy. To wychowanie dało porządne efekty. Po trzecie, Kamień splótł się dziwnie z moją pracą zawodową, naukową i dydaktyczną, którą od 50 lat prowadzę na kilku uniwersytetach, szczególną rolę odegrała tu nasza rodzinna gwara i nasze lasowiackie tradycje. Jako profesor polonista uczestniczyłem w znakomitych przedsięwzięciach kulturalnych społeczności kamieńskiej - w festiwalach mowy gwarowej, wydaję materiały, uczestniuczę w te szkolnych konkursach recytatorskich.

     Powstałe przed 40 laty Towarzystwo Przyjaciół Kamienia było świadectwem nie tylko demokratycznych przemian zachodzących w Polsce po rewolucji Solidarności, ale też było wynikiem autentycznej miłości wielu mieszkanców Kamienia do ich Małej Ojczyzny. Przez te długie lata Towarzystwo udowodniło, że jest organizacją prawdziwie obywatelską, niepozorowaną, skuteczną w działaniach dla społeczności, a jej członkowie, szczególnie Zarząd i niezmordowany Pan Prezes Józef Czubat, nie dbają o osobisty zysk, czy własną promocję, ale są motorem licznych przedsięwzięć kulturalnych i społecznych. Towarzystwo jest potrzebne wsi Kamień i całej gminie. Jesteście Państwo solą tej wspaniałej ziemi kamieńskiej, jesteście światłem i zaczynem wszystkiego, co dobre dla waszej wspólnoty.

     Podziwiam już samą nazwę Towarzystwo Przyjaciół Kamienia, a więc wielkich pasjonatów połączonych silną więzią miłości i wielkiej przyjaźni do tej miejscowości i całej gminy. Każda formalna (instytucjonalna) i nieformalna grupa ludzi połączona jest zwykle więzią, która opiera się na systemie wartości wyznawanych i uznawanych przez członków grupy. W przypadku Towarzystwa Przyjaciół Kamienia są to podstawowe wartości polskie: silna wiara katolicka, Bóg i Ojczyzna, głęboki patriotyzm, umiłowanie miejsca, gdzie przyszło nam żyć, wywyższanie stron rodzinnych, poszanowanie tradycji przodków, dążenie do jej poznania i upowszechnienia, kult pracy, odpowiedzialność za społeczne dobro, szacunek dla gwary. W nazwie waszego Towarzystwa eksponowana jest wartość przyjaźni, a słowo przyjaciel jest w życiu ważną wartością. Przyjaźń jest dla wszystkich Państwa ważnym motorem działania.

     Głównym celem Towarzystwa jest, po pierwsze, integracja społeczności lokalnej i pobudzanie jej do pracy dla dobra społecznego, a po wtóre, troska o przekaz i zachowanie tradycji związanych z tą ziemią, poznanie i upowszechnienie jej historii, ocalenie od zapomnienia zdarzeń historycznych i ludzi tu działających, zabytków kultury materialnej i duchowej. Towarzystwo spełnia bez zarzutu te dwa zamierzenia przez ogromną pracę rzeczywiście społeczną, bezinteresowną, często żmudną i wymagającą wielu zabiegów i nieopłaconych wysiłków. Podziwu godne są efekty tej pracy: liczne konferencje, spotkania w szkołach, tablice pamiątkowe, broszury, książki, publikacje popularne i naukowe. Towarzystwo ma tu doprawdy wielkie pole działania i znakomicie wypełnia myśl Karola Wojtyły, który w poemacie „Myśląc Ojczyzna”, napisał: "Ojczyzna - z niej się wyłaniam, w niej się zakorzeniam". Wszyscy członkowie Towarzystwa wyłonili się z dobra tej ziemi, jej tradycji, języka, historii i wartości. Zostali niepomiernie obdarzeni przez to dobro w warstwie materialnej i duchowej, to dobro budowało ich osoby i całą wspólnotę. Dlatego pięknie zakorzenili się w Kamieniu i całej wspaniałej gminie. Dobro chce być upowszechnione, dlatego ze wszystkich sił uzyskane od Kamienia dobra materialne i duchowe pomnażają przez pracę w Towarzystwie.

     W tym miejscu składam Paniom i Panom z waszego Towarzystwa, dla Pana Prezesa, dla całego samorządu Gminy wielki hołd i wyrazy uznania. Wasze zasługi dla ziemi kamieńskiej są nie do przecenienia. Zostawiają Państwo trwały ślad swojego życia, ślad, który będzie trwał przez kolejne pokolenia.

     Powiedziałem na wstępie mojego wystąpienia, że osobiście jestem od dziecka związany z gospodarnym i pięknym Kamieniem. Obecnie nieustannie podziwiam jego rozwój gospodarczy i kulturalny, waszą przedsiębiorczość, zaradność i pragmatyzm. Jakżeż piękne macie dzieła, świadectwa waszej twórczej pracy i niezmordowanej troski o wspólne dobro: okazały, godny wielkiego miasta dom kultury, szkoły, baseny, dom dla seniorów, muzeum itd. Cechuje Państwa dbałość o całą gminę, o jej kulturę, edukację, historyczny i kulturowy przekaz dla dzieci i młodzieży. Z serca gratuluję tych wielkich dokonań.

     I na koniec kilka moich wspomnień związanych z pracą Towarzystwa. Z niekłamaną radością uczestniczyłem wiele razy w festiwalach mowy gwarowej, w znakomitych imprezach kulturalnych o nazwie Gwarkam. Były to wydarzenia kulturalne bez precedensu, promujące i przybliżające gwarę lasowiacką i ludowe zwyczaje związane ze świętami i pracą na roli. Wiele razy podziwiałem w kamieńskiej szkole młodych recytatorów uczestniczących w konkursach poetyckich. Wreszcie uwieńczeniem moich skromnych wysiłków było przyczynienie się do wydania słownika Jana Kutyły, rodaka z Kamienia, całe dorosłe życie mieszkającego w Katowicach, który zebrał słownictwo gwarowe swojej wsi w pięknym i naukowo bardzo cennym opracowaniu zatytułowanym „Słownik gwary lasowiackiej Kamienia i okolicy”. Dr Jan Kutyła zebrał i zdefiniował ponad 13 tysięcy słów i zwrotów frazeologicznych ze swojej rodzinnej mowy. Oto niezwykły przykład miłości do Małej Ojczyzny, do rodzinnego Kamienia. Oto godny wzór do naśladowania.

     Gratulując i podziwiając pracę Towarzystwa Przyjaciół Kamienia, które ocala pamięć naszej Małej Ojczyzny i buduje jej tożsamość, które opiera swoją pracę na wartościach przekazanych przez naszych ojców, pozostaję w głębokim szacunku do wszystkich Państwa i życzę wspaniałych dalszych owoców pracy dla zacnej gospodarnej i bardzo pobożnej (jak moja babcia Katarzyna) społeczności Kamienia. Szczęść Wam Boże!