Historia Kamienia nie była by pełna, gdybyśmy nie wspomnieli o żołnierzach zawodowych wywodzących się z naszej wsi. Nie bez znaczenia są groby żołnierzy pochowanych w kwaterze wojennego cmentarza z czasów I wojny światowej. Dr Sławomir Kułacz opisał bardzo szczegółowo i profesjonalnie okres I wojny światowej w książce „Kamień i Steinau w pożodze I wojny światowej”.

     Towarzystwo Przyjaciół Kamienia ze swej strony podejmuje próbę upamiętnienia żołnierzy zawodowych pochodzących z miejscowości należących do gminy Kamień, którzy poświęcili swoje życie służbie ojczyźnie. Jest wiele wspomnień o walce podziemnej z okupantem z okresu II wojny światowej, brakuje natomiast wspomnień z okresu powojennego, równie ważnego jak poprzednie okresy. Po drugiej wojnie światowej wielu chłopców z naszej gminy podjęło pracę zawodowych żołnierzy Wojska Polskiego. Dla niektórych żołnierzy wojenna droga była początkiem kariery oficerskiej w wojsku. Trudny czas naszej powojennej państwowości wymagał zaangażowania się nie tylko w walce zbrojnej, ale poświęcenia zdrowia, a nawet życia w odbudowie państwowości i gospodarki Polski. Byli to często żołnierze powracający z frontu po zakończonej walce z niemieckim okupantem. Był to czas trudny, nieraz bywało, że dochodziło do walki bratobójczej, nie wszyscy godzili się na zmianę ustroju. W rejonie południowo wschodniej Polski wciąż istniały silne organizacje podziemne zarówno polskiej partyzantki, ale też ukraińskie, czy łemkowskie oddziały zbrojne. Ten powrót do domu nie zawsze był możliwy po zakończonej wojnie.

     Poniżej wymienieni żołnierze służyli dalej ojczyźnie. Jedni już odeszli, inni wiodą życie na wojskowej emeryturze.

Pułkownik Lotnictwa Józef Rodzeń

     Z cyklu publikacji o żołnierzach Wojska Polskiego wywodzących się z Kamienia i wiosek wchodzących w skład gminy przedstawiamy życiorys nadesłany przez Józefa Rodzenia - pułkownika lotnictwa.

     „Urodziłem się z 14.10.1934 r. w Kamieniu, jako syn Karoliny i Michała Rodzeń. Szkołę Podstawową rozpocząłem w grudniu 1939 r. i ukończyłem ją w 1947 r. W roku szkolnym 1948/1949 rozpocząłem naukę w Gimnazjum Mechanicznym w Rudniku, które ukończyłem w 1951 roku. W tym to roku rozpocząłem pracę w Hucie Stalowa Wola i jednocześnie naukę w Technikum Hutniczym w Stalowej Woli. W 1952 roku LOK (Liga Ochrony Kraju) skierowała mnie na kurs lotniczy do Mrągowa, urlopując mnie z Huty. Po odbytym kursie wróciłem do pracy w Hucie.

     W 1954 roku zostałem powołany do wojska i służyłem w warszawskiej jednostce przy ulicy Żwirki i Wigury, skąd w 1956 roku zostałem skierowany do Huty Stalowa Wola na odbiór sprzętu wojskowego tj. lufy armatnie, na lawecie armaty przeciwlotniczej 75 milimetrów. Moim przełożonym był płk Topolniak, jeden z dowódców obrony Leningradu.

     Następnie zostałem powołany do 116 Samodzielnej Kompani Radiolinii, która mieściła się przy Oficerskiej Szkole Łączności w Zegrzu. Gdy skończyłem służbę poborową zostałem przeniesiony na podoficera zawodowego w stopniu plutonowego, potem sierżanta do Pułku Radiolinii w Sieradzu. Tu ukończyłem naukę w Liceum Ogólnokształcącym i po zdaniu matury wróciłem do Zegrza.

     W 1961 roku ukończyłem szkołę oficerską na kierunku Łączności Lotniczej i zostałem zatrudniony w jednostce woskowej w Bydgoszczy - 2 KOW. Następnie zostałem przeniesiony do BAT Wojsk Radiotechnicznych w Redzikowie i tam podjąłem szkolenie w Jednostce Lotniczej 19 LEH. Po przeszkoleniu na samolotach bojowych IŁ 28 i UIŁ 28, zostałem przeniesiony do tej jednostki. Jej dowódcą był ppłk pilot Wojciech Stasiak. W tym czasie ukończyłem przy Sztabie Generalnym Rembertów - Prakseologię, ulubioną dyscyplinę dowódców eskadr lotniczych np. przydatną w zarządzaniu nalotami dywanowymi. W czasie służby mój przelot to około 1300 godz. Loty koszące i w stratosferze. Po kasacji samolotów JT-28 i UT-2 zostałem szefem sztabu I ERK-28. Redzikowo. Stanowisko to pełniłem aż do mojego odejścia z wojska tj. do stycznia 1990 roku.

     Miałem wielkie szczęście, że moja służba w wojsku przebiegała w czasach pokoju i nie musiałem uczestniczyć w żadnych lotach bojowych, a tylko w ćwiczeniach. W czasie służby po miesiącu urlopu, przez kolejny miesiąc odbywałem obozy kondycyjne w Groniku w Zakopanem i Wojskowym Ośrodku Szkoleniowo-Kondycyjnym w Mrągowie i co roku, aż do ukończenia 45 roku życia, wykonywałem skoki spadochronowe, przechodząc w czasie służby dwudniowe szczegółowe badania lekarskie w Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie oraz badania podczas obozów kondycyjnych, które kończyły się egzaminem sprawności fizycznej. Karpaty przeszedłem wówczas od Babiej Góry po Tatry, zaczynając wspinaczką na Mnicha znad Morskiego Oka z Markiem Gąsienicą, a wyprawa w góry trwała 2-4 dni.

     Ożeniłem się z Grażyną Kościelniak, która zmarła w wieku 39 lat, z którą mam dwójkę dzieci Elizę i Jurka. W 1978 r. ożeniłem się ponownie z sandomierzanką Marianną Białkowską i od 46 lat mieszkamy w Słupsku.

     Do cywila odszedłem 1 stycznia 1990 roku, i już w cywilu zostałem awansowany do stopnia pułkownika.

     Zostałem odznaczony (m.in.): Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym i Srebrnym Krzyże Zasługi, Złotym, Srebrnym i Brązowym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju, Złotym i Srebrnym Medalem Siły Zbrojne Służbie Ojczyzny, Biała Broń - Kordzik, Medalem Zasłużony dla Województwa, Medalem Zasłużony dla Słupska. W sumie posiadam 38 medali i odznaczeń.

     Pracuję społecznie w 8 organizacjach i działam aktywnie w różnych Organizacjach i Stowarzyszeniu Dzieci Wojny w Łodzi.

Płk pil Józef Rodzeń”

     Pułkownik mgr pilot, mgr historii Wojciech Stasiak ur. 12.04.1928 r. w Krzywej Wsi gmina Kamień, zmarł 06.12.2007 r. Po ukończeniu szkoły podstawowej w Krzywej Wsi, uczęszczał do Gimnazjum Ogólnokształcącego w Nisku. Po uzyskaniu matury wstąpił do Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie, którą ukończył w 1952 roku, uzyskując stopień pilota chorążego lotnictwa.

     Został przeszkolony na samolotach Ił-28 i innych. Podstawowym był samolot bombowy. Spędził w powietrzu ponad 2800 godzin. W latach 1962-1987 ppłk Wojciech Stasiak był dowódcą 19 eskadry LEH. Służbę pilota rozpoczął w Poznaniu następnie w Świdwinie i Słupsku, tu pożegnał się z lotnictwem mając 50 lat. W czasie służby awansował do stopnia pułkownika.

     Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Odrodzenia Polski. Pasjonował się myślistwem, pełniąc funkcję Prezesa Koła.

     Wychowali z żoną Stefanią dwoje dzieci: syna Krzysztofa i córkę Alinę.

Zdjęcia i informacje przesłał płk Józef Rodzeń

Komandor Marynarki Wojennej Feliks Kostka

     Feliks Kostka urodził się w 1926 r. Po skończeniu szkoły Podstawowej pomagał rodzinie w pracach w gospodarstwie rolnym, W 1942roku mając 16 lat zostaje wywieziony do Niemiec na ciężkie roboty przymusowe w gospodarstwie niemieckiego „baora”. Pracował tam do zakończenia wojny. Powrócił do kraju i w tym samym roku został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w Wojsku Polskim. Służył w jednostce wojskowej w Przemyślu, gdzie w Bieszczadach i pobliskich terenach grasowały zbrojne bandy, których likwidacja wymagała częstych interwencji wojska. Po odbyciu zasadniczej służby wojskowej wyjechał do Gdańska i tam podjął służbę jako zawodowy żołnierz w marynarce wojennej. Był bardzo zdolnym uczniem i żołnierzem czasie służby uzupełnił wymagane wykształcenie średnie i wyższe, pełnił bardzo wysokie stanowiska w marynarce. Założył rodzinę i zamieszkał na stałe w Gdańsku. Na emeryturę odszedł w 1982 r. w stopniu Komandora. Często wspominał i odwiedzał Kamień i swój dom rodzinne. Zmarł w 2007 r. w Gdańsku i tam jest pochowany.

Zdjęcia i informacje o swoim Wujku przekazał Tadeusz Orszak

     Starszy Chorąży Sztabowy Tadeusza Wyka

     Tadeusz Wyka urodził się 23 lutego 1954 r. w Nisku. Syn Władysława i Stanisławy. Po zakończeniu szkoły podstawowej w Kamieniu, podjął naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Stalowej Woli, którą ukończył w 1973 roku, uzyskując Świadectwo Dojrzałości. Wychowali wraz z żoną 4 dzieci.

     Po skończeniu liceum 25 października w 1973 roku podjął pracę w Jednostce Wojskowej w Nisku, gdzie pracował do 31 sierpnia 1997 r., tj. do czasu przejścia na emeryturę. W czasie swojej służby zajmował rożne stanowiska służbowe w jednostce i na poligonach.

     W czasie służby został odznaczony:
- srebrnym i brązowym medalem „Za zasługi dla obronności kraju”,
- srebrnym i bazowym medalem „Siły zbrojne w służbie ojczyzny”,
- pamiątkową odznaką „12 małopolskiego pułku Komunikacyjnego Ziemi Niżańskiej”.

     Służbę wojskową zakończył w stopniu starszy chorąży sztabowy.

op. Józef Czubat

Starszy Sierżant Sztabowy Edward Maziarz

     Edward Maziarz syn Andrzeja i Salomei, urodzony 24 grudnia 1925 r. w Kamieniu, zmarł 05.04.1971 r. W lipcu 1947 roku powołany został do odbycia obowiązkowej służby wojskowej i został skierowany do Jednostki Ochrony Pogranicza w Kętrzynie, a po kilku latach do placówki Szczurkowa, bardzo niebezpiecznego przejścia granicznego do Związku Radzieckiego - Kaliningradu. Po odbyciu obowiązkowej służby wojskowej, zdecydował się pozostać zawodowym Żołnierzem Ludowego Wojska Polskiego. Podjął naukę w Szkole Podoficerskiej Wojsk Ochrony Pogranicza w Kętrzynie. Obowiązki Zawodowego żołnierza nadal pełnił w tej jednostce.

     W czasie pracy na terenie jednostki wojskowej, stan jego zdrowia nagle uległ pogorszeniu, Edward Maziarz przeszedł zawał, w skutek którego zmarł. Osierocił żonę i dwoje dzieci w wieku 13 i 14 lat. Zmarłego z honorami wojskowymi pożegnano w Kętrzynie, a zwłoki przetransportowano do rodzinnej wsi Kamień i tu Go pochowa.

     Odznaczenia i dyplomy:
- Brązowy Krzyż Zasługi,
- Złoty, Srebrny i Brązowy Medal Sił Zbrojnych w Służbie Obczyzny,
- Brązowy Medal za zasługi dla Obronności Kraju,
- 10 lat w służbie Narodu.

Informacje i zdjęcia przesłała Córka, opracował Józef Czubat

Starszy Sierżant Edward Zaguła

     Edward był synem Jana i Marii, urodził się w Kamieniu 1928 r., miał 7 braci. Rodzice prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne. Brat Edwarda - Antoni był działaczem opozycyjnym, za co w 1947 został ukarany 7-letnim więzieniem, a rodzina była represjonowana. Władysław został zwolniony z pracy i miał problem ze zdobyciem innej.

     Edward w 1948 roku został powołany do odbycia obowiązkowej służby wojskowej. Dwuletnią służbę odbywał w Pułku Artylerii Haubicznej w Tarnowskich Górach. Po odbyciu zasadniczej służby postanowił postać zawodowym żołnierzem. Decyzja wynikała również z sytuacji rodzinnej w Kamieniu. W jednostce woskowej ukończył szkolenie podoficerskie i pracował do czasu przejścia na emerytuję. W tym czasie zawarł zawiązek małżeński, z żoną wychwali 4 dzieci. W 1990 roku z częścią rodziny wyjechał do Niemiec. Tam w 1995 roku zmarł, został pochowany w Heidenheim.

Zdjęcia przesłała Teresa Figiela, opracował Józef Czubat

Major Wojska Polskiego Mieczysław Majka

     Mieczysław Majka syn Józefa i Salomei urodził się w 1931 r. w Kamieniu, zmarł w 2010 r. we Wrocławiu.

     Po ukończeniu szkoły podstawowej w Kamieniu podjął naukę w liceum ogólnokształcącym w Sokołowie Małopolskim, zdobywając świadectwo dojrzałości. Następnie podjął naukę w szkole oficerskiej we Wrocławiu. Po skończeniu szkoły oficerskiej otrzymał skierowanie do służby w miejscowej jednostce wojskowej. We Wrocławiu postanowił zamieszkać na stałe. Zawarł związek małżeński, wychowując wspólnie z żoną dwoje dzieci. Po latach przerwał karierę wojskową i prowadził firmę budowlaną.

Zdjęcia udostępniła Czesława Miazga, opracował Józef Czubat

Bohater Kamienia - Major Józef Rodzeń bohater bitwy nad Bzurą

     Major Józef Rodzeń urodził się 18 stycznia 1899 r. w Kamieniu. Był jednym z niewielu z Kamienia, którzy w tym czasie ukończyli gimnazjum w Nisku. W 1918 roku podjął służbę w tworzącym się Wojsku Polskim. Uczestniczył w obronie Przemyśla, Lwowa i Kresów Wschodnich. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-sowieckiej. W 1920 r. ukończył Wielkopolska Szkołę Podchorążych Piechoty z wysoką 25 lokatą, uzyskując stopień podporucznika. Służył w 14 pułku piechoty we Włocławku, awansując do stopnia majora Wojska Polskiego.

     Po wybuchu II wojny światowej walczył ze swoim pułkiem w kampanii wrześniowej, dowodząc II i III batalionem. Poległ śmiercią bohatera w czasie natarcia 14 pułku piechoty na pozycje niemieckie w bitwie nad Bzurą w miejscowości Kromnów 19 września 1939 roku.

     W książce „Dzieje 14 pułku Piechoty w latach 1918-1939” Zdzisław Ciesielski opisuje: „Straty zaczęły rosnąć w szybkim tempie, trafiony w pierś wiązką z ckm został major J Rodzeń”. Za swą postawę podczas kampanii wrześniowej mjr Józef Rodzeń został przez władze Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźctwie pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz awansowany do stopnia podpułkownika. Poza krzyżem Virtuti Militari otrzymał szereg innych odznaczeń: Krzyż Walecznych, Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921, Medal Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości, Srebrny Medal za Długoletnią Służbę, Odznaka Honorową „Orlenta”, Gwiazdę Przemyśla, Odznakę „Za Wołyń”.

     Pozostawił rodzinę: żonę, córkę i syna. Jego szczątki spoczywają na cmentarzy we Włocławku.

Opracował Józef Czubat

Kapitan Wojska Polskiego Roman Sowa

     Roman Sowa syn Jana urodził się w Kamieniu, Krzywej Wsi w 1936 roku. Po skończeniu szkoły podstawowej, liceum w Sokołowie Młp. i Szkole Oficerskiej podjął służbę w jednostce wojskowej. W wojsku pracował do emerytury. Roman służbę w wojsku podjął z inspiracji swoim ojcem.

     Jan Sowa syn Wawrzyńca i Doroty z domu Surdyka związany był z wojskiem. W czasie II wojny światowej walczył z Niemcami w siłach zbrojnych Armii Polskiej na zachodzie. Po jednej z bitew dostał się do niewoli niemieckiej.

Starszy Sierżant Edward Stępak

     Edward Stępak ur. 27.08.1948 r. W wieku 18 lat wstąpił na ochotnika do Zasadniczej Służby Wojskowej w Dęblinie. Po jej odbyciu pozostał w służbie jako żołnierz zawodowy. Został następnie przeniesiony do Jednostki Wojskowej w Rzeszowie. Służbę w stopniu starszego sierżanta pełnił do momentu modernizacji jednostki. Wówczas przeszedł na emeryturę, na której pozostaje do dziś. Obecnie mieszka w Rzeszowie.

Informacji udzielił Antoni Partyka

     Józef Skawiński, s. Marcina, urodził się w 1927 roku, uczęszczał do szkoły podstawowej w Podlesiu i Kamieniu. Jako 13-letni chłopak został zmuszony do pracy w charakterze pracownika fizycznego w Firmie Kanalizacyjnej Hans Fester w Górnie, budującej bazę Luftwaffe (1940-1942). Następnie w latach 1942-1944 ciężko pracował w Nadleśnictwie Morgi w miejscowości Pogorzałka w charakterze pracownika stałego. Po ukończeniu szkoły średniej, w latach 1948-1950 odbywał zasadniczą służbę wojskową, gdzie uległ wypadkowi. Dowództwo jednostki postanowiło go wyleczyć, ale w zamian musiał zadeklarować zostanie żołnierzem zawodowym. W 1950 roku mianowany podoficerem zawodowym. W swojej dosyć długiej pracy służył w różnych jednostkach wojskowych, w Służbach Kwatermistrzowskich, w tym m.in. w: 20. Batalionie Łączności, 96. Kompanii Saperów, 3. Pułku Zmechanizowanym 1. Dywizji Zmechanizowanej i innych. Od 1966 roku w Służbach Mundurowych Kwatermistrzostwa Warszawskiego Okręgu Wojskowego, gdzie od 1983 roku pełnił funkcję Szefa Służby Mundurowej. Rozkazem Szefa Sztabu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 30 kwietnia 1990 roku, w związku z ukończeniem 60. roku życia, zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Karierę zawodową zakończył w stopniu pułkownika. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1987), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1978), Złotym Krzyżem Zasługi (1973), Srebrnym Krzyżem Zasługi (1968) oraz wieloma innymi odznaczeniami wojskowymi. Zmarł w 2023 roku, pochowany w Kamieniu wraz z żoną Franciszką z d. Koper z Prusiny.

     Józef Dudzik, s. Antoniego, urodził się w 1931 roku, wojskowy w stopniu podpułkownika. W wieku 14 lat ukończył Szkołę Podstawową w Kamieniu, następnie naukę kontynuował w gimnazjum w Nisku. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w 1951 roku studiował w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu (1951-1955), uzyskując dyplom ukończenia studiów w zakresie towaroznawstwa. Po studiach skierowany na dwuletni staż do pracy w Wojsku Polskim, po jego zakończeniu został żołnierzem zawodowym. W wojsku zajmował się kontrolą jakości produktów spożywczych oraz kontrolą zakładów przetwórstwa spożywczego. Służył kolejno: w Elblągu - do 1958 roku, w Wałczu - do 1960 roku i w Grudziądzu do zakończenia kariery zawodowej. W 1984 roku, ze względu na stan zdrowia i osiągnięty wiek, został przeniesiony w stan spoczynku. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Po długiej chorobie zmarł w 2017 roku w Grudziądzu i tam został pochowany.

     Jan Skawiński, s. Marcina, urodził się w 1937 roku, ukończył Zasadniczą Szkołę Metalowo-Drzewną w Rudniku (1954), następnie pracował w Jelczańskich Zakładach Samochodowych w Jelczu, skąd został powołany do zasadniczej służby wojskowej w Nisku. Następnie został żołnierzem zawodowym. W trakcie odbywania służby wojskowej ukończył Technikum Ekonomiczne w Rzeszowie, Punkt Konsultacyjny w Stalowej Woli, uzyskując wykształcenie średnie. W latach 1968-1971 studiował w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie, zdobywając stopień oficerski. Służył w Inowrocławiu, Tarnowie i Rzeszowie, gdzie pełnił funkcję zastępcy dowódcy ds. technicznych w jednostce wojskowej. W 1978 roku powołany do Polskiej Wojskowej Jednostki Specjalnej Doraźnych Sił Zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie na Półwyspie Synaj. Pracował tam na stanowisku starszego pomocnika Sekcji Planowania. Zakończył służbę wojskową w stopniu majora. Obecnie wraz z żoną mieszka w Rzeszowie.

     Piotr Rodzeń, s. Kazimierza, urodził się w 1938 roku, wojskowy w wojskach lotniczych. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej w Kamieniu kontynuował naukę w Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Łambinowicach (województwo opolskie) (1953-1957). W latach 1960-1963 studiował w Technicznej Oficerskiej Szkole Wojsk Lotniczych w Oleśnicy (dolnośląskie), uzyskując stopień podporucznika. W latach 1963-1968 studiował na Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie, kończąc tam studia profilowe oraz studia podyplomowe, uzyskując stopień kapitana. W 1969 roku przeniósł się do Wojskowych Zakładów Lotniczych w Bydgoszczy, gdzie pełnił stanowisko Głównego Technologa. Specjalizował się w budowie silników tłokowych, turbinowych oraz odrzutowych. W latach 80. studiował również na Wyższej Szkole Inżynierskiej w Bydgoszczy. Przebywał na misjach wojskowych za granicą. W 1992 roku przeniesiony w stan spoczynku, otrzymując jednocześnie stopień pułkownika. Od tego czasu zdobyte doświadczenie przekazywał młodzieży jako pedagog w Technikum Mechanicznym w Bydgoszczy na kierunku lotniczym. Wraz z żoną Iwoną oraz synem mieszkają w Bydgoszczy.

Informacje dot. powyższych żołnierzy z Podlesia przekazał Pan Władysław Kołodziej
- jest to fragment publikacji "Kołodzieje"